KANDİLİNİZİ KUTLAR, DUALARI KABUL EDİLENLERDEN OLMANIZI TEMENNİ EDERİM.

Cengiz Aytmatov, Türk dünyasının son dönemdeki en bilinen yazarlarındandı. Dünya çapında bir edebiyatcıydı. Üstelik birileri gibi Türklüğe ve değerlerine söverek değil; onlara sahip çıkarak yapıyordu bunu. Cengiz Aytmatov, 1928'de Kırgızistan'ın Frunze kentinde doğdu. Moskova Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nin bitirdi. Doğduğu toprakların insanlarını, onların geleneklerini ve yaşam biçimlerini, sevinçlerini ve acılarını, duygulu olduğu ölçüde gerçekçi bir dille ve evrensel boyutlarda anlattığı roman ve öyküleriyle kısa zamanda tanındı. 1963'te Lenin Edebiyat Ödülü'nü kazanan Aytmatov'un yapıtları çeşitli dillere çevrildi ve ona uluslararası ün kazandırdı. 1968 yılında ilk kez Cemile kitabının Fransızcaya çevrilerek, önsözünü ünlü Fransız şairi Aragon’un yazmış olması Aytmatov'un dünyaya açılmasında önemli bir dönüm noktası olmuştur. Sovyetler Birliği döneminde babasını halk düşmanı yaftasıyla öldürmüşler, kendi de halk düşmanının oğlu görülerek büyük zorluklarla karşılaşmıştır. muhtemeldir ki bu dönemde gördüğü insan kılığındaki canavarlar ve bunlara yaltaklanmayı iş edinmiş sözde adamlar O'na Mankurtları ve Mankurtluğu eserlerinde yazmasına vesile olmuştur. Kimliksiz, kişiliksiz, güce ve gücü elinde bulunduranlara gönüllü tapanlar aslında bulundukları hale istemeden zorla getirilen mankurtlardan daha beterdirler. İkinciler esir düşmenin getirdiği bir felaket ve işkenceler sonunda oluşurken birinciler şerefsizliğin verdiği haz ve gazla kendiliğinden akıl ve emeklerinin yularını işgalcilerin ellerine bırakmaktadırlar.
Aytmatov'u bilmese de bir çok insanımız "Al Yazmalım Selvi Boylum"u bilir. Bu güzel filmi seyretmeyen hele müziğinden etkilenmeyen pek yoktur. Ancak maalesef bu eserin yazarı toplumumuza tanıtılmamıştır.
"filancanın ilk kitabını okkurken şöyle hissetmiştim" diyebilecek kadar iyi hafızamın olmasını çok isterdim. Bu yetenek ben de zayıf, ancak okuduklarımla ilgili genelde bir şeyler yazmayı çocukluğumdan beri sevmişimdir. Ya bir özet ya da kitap hakkındaki düşüncelerimi defterlerime yazardım, ancak bunları şimdi bulmak da her zaman mümkün olmuyor. Oradan oraya taşınırken kutularda telef olanlar genelde ilk bunlar oluyor. Aytmatov'un da ilk hangi kitabını okuduğumu tam hatırlayamıyorum, ancak büyük ihtimalle "Gün Olur Asra Bedeli" ya da "Cemile" dir, elimdeki en eski tarihli Aytmatov kitapları bunlar. Ancak bunlara önce kütüphaneden veya arkadaşlarımdan alıp okuduklarım varsa bilmiyorum. Hangisi ilk olursa olsun çok da önemli değil aslında. Her Aytmatov kitabında heyecan duymuş, zenginleştiğimi düşünmüşümdür. Aytmatov'un en etkilendiğim eseri "Gün Olur Asra Bedel" ve bunun Sovyet döneminde yayınlanamayan bölümü olan "Cengiz Han'a Küsen Bulut" adlı devam kitabıdır. "Gün Olur Asra Bedel" Türkiye Türkçesine "Gün Uzar Yüzyıl Olur" diye de çerilmişse de ben ilk geçen halinin çok daha anlamlı olduğunu düşünmüşümdür